UZAKTAKİ YAKINIMIZ GAGAVUZ (GÖK OĞUZ) TÜRKLERİ – Mustafa Kurt – Öğretmen

 

Gagavuzlar Türk dünyasının Hrıstiyan Ortodoks çocuklarıdır. Gagavuzların menşei ile ilgili pek çok nazariye vardır.
Gagavuzların Karadeniz’in kuzeyinden Balkanlar’a gelen Türk boylarından
Hıristiyanlaşanlar,
 Anadolu’dan Keykavus ve Sarı Saltuk ile beraber gelen
Türklerin Hrıstiyanlaşmaları ve
Osmanlılar döneminde Anadolu’dan Balkanlar’a geçen Hrıstiyan Türk
topluluklarının bir karışımı olduğu ileri sürülmektedir. Bir başka söyleyişle,
Gagavuzlar, “
Peçenek,
Uz ve Kumanlarla Anadolu Selçuklu Türklerinden meydana gelmiş, onların sentezi
olan bir Türk toplumudur
”. Ortodoks
Hrıstiyanlığı benimsemiş olmalarıyla birlikte dilleri Anadolu Türkçesine en
yakın dildir.
1989 yılında yapılan nüfus sayımına göre, eski
Sovyetler Birliği’nde Gagavuzların sayısı 197.164’tür. Bunların %78’i Moldova’da,
%16’sı Ukrayna’da ve kalan %5’i ise Rusya başta olmak üzere Kazakistan, Beyaz
Rusya, Özbekistan, Gürcistan,
 Azerbaycan, Türkmenistan, Litvanya ve Estonya’ya dağılmış
durumdadır. Bulgaristan başta olmak üzere, Romanya, Yunanistan ve Makedonya’da
da Gagavuzlar yaşamaktadırlar. Moldova’daki Gagavuzlar, 5 Mart 1995’te yapılan
bir referandum sonucunda özerkliklerini elde etmişlerdir. Başkenti Komrat olan
bu bölgeye Gagavuzya denilmektedir. Çadır ve Valkaneş Gagavuz Yeri’nin diğer
şehirleridir.
2000-2004 yılları arasında üniversiteyi Gagavuz
Türklerinin başkenti Komrat’ta okudum ve Gagavuz kardeşlerimizin dilini ve
kültürünü yakından tanıma fırsatı buldum. Rusların hakimiyeti altında
kalmalarına ve baskılara rağmen dillerini ve kültürlerini yaşatmayı
başarmışlardır. Özelikle köylerde Gagavuz şivesi konuşmakta ve Türkler ait
Nevruz ve Hıdırellez’i bayram havasında kutlamaktadırlar.
Gagavuz aydınları son yıllarda Türkiye’deki aydınlarla
ve edebiyatçılarla ilişkilerini kuvvetlendirmektedirler.
 Ana
Sözü
gazetesinde Türkiye Türkçesi öğretilmekte
ve büyük ilgi görmektedir. Gagavuz aydınları Türkiye’den sonra Türk dünyasından
en fazla Azerbaycan
 edebiyatçılarını ve sanatçılarını tanımaktadırlar. 20. yüzyıl
Gagavuz edebiyatının en belirgin özelliği mahalliliktir. Gagavuzlarda şiir en
önde gelen edebiyat türüdür.
Nesir tarzında masal, fıkra, hikaye ve anektodlara
rastlanır. Roman ve tiyatro pek yoktur. Gagavuz Türkçesini kullanarak 20.
yüzyılda eser veren belli başlı
 Gagavuz edebiyatçıları
şunlardır: Mihail Çakır, Nikolay Petroviç Arabacı, Nikolay Georgieviç
Tanasoğlu, Dimitri Karaçoban, Diyonis Tanasoğlu, Nikolay Babaoğlu, Mina Kösa,
Gavril Gaydarci, Stepan Kuroğlu, Vasi Filioğlu, Stepan Bulgar, Todur (Fedor)
Marinoglu, Petr Gagauz-Çebotar, Todor (Fedor) Zanet, Petr Yalanji ve Tudorka
Arnaut vb sanatçılardır.
Gagavuzların en ünlü türküsü: Oğlan
Oğlan oğlan kalk gidelim
Granitza’nın boyunda koyun güdelim
Ne güzel oğlan, yalabık çoban
Oğlan’ın evi sarı samandan
Ona yaklaşamıcan tozdan dumandan
Ne güzel oğlan, yalabık çoban
Oğlanın sopası ceviz kökünden
Yanına sakın gitme köpek sesinden
Ne güzel oğlan, yalabık çoban
Oğlan oğlan, boynuma dolan
Şu elinlen saçından bana yap yorgan
Ne güzel oğlan, yalabık çoban
Oğlan oğlan, ne güzelsin sen
Yandı üreğim eridi, bekledim seni
Ne güzel oğlan, yalabık çoban
 
ŞİİRLERİMDÄ 

 

Şiirlerimdä gün sevda 

 

Hep işledi canımda, 

 

Zerä ömür sevdasız, 

 

Nicä insan saalıksız 
 

 

Şiirlerimde bulacan 

 

Dolu şarapla filcan 

 

Saalın olsun dünnedä 

 

Hem can lafın dilindä 

 

Şiirlerimdä ekili 

 

Derin saygı ihtärä 

 

Hem ii duygu –bu belli- 

 

Halkların kardaşlıına. 

 

Şiirlerimdä çalıştım 

 

Dooruluk için çok kondum, 

 

Kötüledim yalanı, 

 

Kucakladım insannıı.

 

 BÖCEK
Böcek, böcek gel
bana
 

 

Bir laf söyleycäm sana 

 

Yapacam bän bir evcäz 

 

Sän taşı bana kumcaz 

 

Sän taşı bana sucaz 

 

Sän taşı bana otçaz 

 

Evcezi ben yapacam 

 

Sän da orda yaşaycan” 

 

Dionis Tanasoglu (1) 

 


tecavüz porno |
türk porno |

Exit mobile version